ÇOCUK HAKLARI SÖZLESMESI
I. KISIM
Madde 1: Bu sözlesme uyarinca çocuga uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yasta resit olma durumu hariç, onsekiz yasina kadar her insan çocuk sayilir.
Madde 2: 1.Taraf devletler, bu sözlesmede yazili olan haklari kendi yetkileri altinda bulunan her çocuga, kendilerinin, ana-babalarinin ve yasal vasilerinin sahip olduklari irk, renk, cinsiyet, dil, siyasal yada baska düsünceler, ulusal, etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlik dogus ve diger statüler nedeniyle hiçbir ayirim gözetmeksizin tanir ve taahhüt ederler.
2.Taraf devletler, çocugun ana-babasinin, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin durumlari, faaliyetleri, açiklanan düsünceleri veya inançlari nedeniyle her türlü ayirima veya cezaya tabi tutulmasina karsi etkili biçimde korunmasi için gerekli tüm önlemleri alirlar.
Madde 3: 1.Kamusal yada özel sosyal yardim kuruluslari, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlari tarafindan yapilan ve çocuklari ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocugun yarari temel düsüncedir.
2.Taraf devletler, çocugun ana-babasinin, vasilerinin yada kendisinden hukuken sorumlu olan diger kisilerin hak ve ödevlerini de göz önünde tutarak, esenligi için gerekli bakim ve korumayi saglamayi üstlenirler ve bu amaçli tüm uygun yasal ve idari önlemleri alirlar.
3.Taraf devletler, çocuklarin bakimi veya korunmasindan sorumlu kurumlarin, hizmet ve faaliyetlerin özellikle güvenlik, saglik, personel sayisi ve uygunlugu ve yönetimin yeterliligi açisindan, yetkili makamlarca konulan ölçülere uymalarini taahhüt ederler.
Madde 4: Taraf devletler, bu sözlesmede taninan haklarin uygulanmasi amaciyla gereken her türlü yasal, idari ve diger önlemleri alirlar. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara iliskin olarak, taraf devletler eldeki kaynaklarini, olabildigince genis tutarak, gerekirse uluslar arasi isbirligi çerçevesinde bu tür önlemler alirlar.
Madde 5: Taraf devletler, bu sözlesmenin çocuga tanidigi haklar dogrultusunda çocugun yeteneklerinin gelistirilmesi ile uyumlu olarak, çocuga yol gösterme ve onu yönlendirme konusunda ana-babanin, yerel gelenekler öngörüyorsa uzak aile veya topluluk üyelerinin, yasal vasilerinin veya çocuktan hukuken sorumlu öteki kisilerin sorumluluklarina, haklarina ve ödevlerine saygi gösterirler.
Madde 6: 1.Taraf devletler, her çocugun temel yasama hakkina sahip oldugunu kabul ederler.
2.Taraf devletler, çocugun hayatta kalmasi ve gelismesi için mümkün olan azami çabayi gösterirler.
Madde 7: 1.Çocuk dogumundan hemen sonra derhal nüfus kütügüne kaydedilecek ve dogumdan itibaren bir isim hakkina ve mümkün oldugu ölçüde ana-babasini bilme ve onlar tarafindan bakilma hakkina sahip olacaktir.
2.Taraf devletler, özellikle çocugun tabiiyetsiz kalmasi söz konusu oldugunda kendi ulusal haklarina ve ilgili uluslar arasi belgeler çerçevesinde üstlendikleri yükümlülüklerine uygun olarak bu haklarin islerlik kazanmasini taahhüt ederler.
Madde 8: 1.Taraf devletler, yasanin tanidigi sekliyle çocugun kimligini; tabiyeti, ismi ve aile baglari dahil, koruma hakkina saygi göstermeyi ve bu konuda yasa disi müdahalelerde bulunmayi taahhüt ederler.
2.Çocugun kimliginin unsurlarinin bazilarindan veya tümünden yasaya aykiri olarak yoksun birakilmasi halinde, taraf devletler çocugun kimligine süratle yeniden kavusturulmasi amaciyla gerekli yardim ve korumada bulunurlar.
Madde 9: 1.Yetkili makamlar uygulanabilir yasa ve usullere göre ve temyiz yolu açik olarak, ayriligin çocugun yüksek yararina oldugu yolunda karar vermedikçe, taraf devletler, çocugun; ana-babasindan, onlarin rizasi disinda ayrilmamasini güvence altina alirlar. Ancak, ana-babasi tarafindan çocugun kötü muameleye maruz birakilmasi yada ihmal edilmesi durumlarinda da ana-babanin birbirinden ayri yasamasi nedeniyle çocugun ikametgahinin belirlenmesi amaciyla karara varilmasi gerektiginde, bu tür ayrilik karari verilebilir.
2.Bu maddenin birinci fikrasi uyarinca girisilen her islemde, ilgili bütün taraflara isleme katilma ve görüslerini bildirme olanagi taninir.
3.Taraf devletler, ana-babasindan veya bunlardan birinden ayrilmasina karar verilen çocugun, kendi yüksek yararina aykiri olmadikça, ana-babanin ikisiyle de düzenli bir biçimde kisisel iliski kurma ve dogrudan görüsme hakkina saygi gösterirler.
4.Böyle bir ayrilik, bir taraf devlet tarafindan girisilen ve çocugun kendisinin ana veya babasinin veya her ikisinin birden tutuklanmasini, hepsini, sürgün, sinirdisi edilmesini veya ölümünü (ki buna devletin gözetimi altinda iken nedeni ne olursa olsun meydana gelen ölüm dahildir) tevlit eden herhangi benzer bir islem sonucu olmussa, bu Taraf Devlet, istek üzerine ve çocugun esenligine zarar vermemek kosulu ile; ana-babaya, çocuga veya uygun olursa, ailenin bir baska üyesine, söz konusu aile bireyinin yada bireylerinin bulundugu yer hakkinda gereken bilgiyi verecektir. Taraf Devletler, böyle bir istemin basli basina sunulmasinin ilgili kisi veya kisiler bakimindan aleyhe hiçbir sonuç yaratilmamasini ayrica taahhüt eder.
Madde 10: 1. 9.maddenin 1. fikrasi uyarinca Taraf Devletlere düsen sorumluluga uygun olarak, çocuk veya ana-babasi tarafindan, ailenin birlesmesi amaçlariyla yapilan bir Taraf Devlet ülkesine girme yada onu terk etme konusundaki her basvuru, Taraf Devletlerce olumlu, insani ve ivedi bir tutumla ele alinacaktir. Taraf Devletler, bu tür bir basvuru sahipleri veya aile üyeleri aleyhine sonuçlar yaratmamasini taahhüt ederler.
2.Ana-babasi, ayri Devletlerde oturan bir çocuk olaganüstü durumlar hariç, hem ana hem de babasi ile düzenli biçimde kisisel iliskiler kurma ve dogrudan görüsme hakkina sahiptir. Bu nedenle ve 9. maddenin 1. fikrasina göre Taraf Devletlere düsen sorumluluga uygun olarak, Taraf Devletler çocugun ve ana-babasinin Taraf Devletlerinin ülkeleri dahil, herhangi bir ülkeyi terk etme ve kendi ülkelerine dönme hakkina saygi gösterirler. Herhangi bir ülkeyi terk etme hakki, yalnizca yasada öngörüldügü gibi ve ulusal güvenligi, kamu düzenini, kamu sagligi ve ahlak ve baskalarinin hak ve özgürlüklerini korumak amaci ile ve isbu Sözlesme ile taninan haklarla bagdastigi ölçüde kisitlamalara konu olabilir.
Madde 11: 1. Taraf Devletler, çocuklarin yasa disi yollarla ülke disina çikarilip geri döndürülmemesi halleriyle mücadele için önlemler alirlar.
2.Bu amaçla Taraf Devletler iki yada çok tarafli anlasmalar yapilmasini yada mevcut anlasmalara katilmayi tesvik ederler.
Madde 12: 1.Taraf Devletler, görüslerini olusturma yetenegine sahip çocugun kendini ilgilendiren her konuda görüslerini serbestçe ifade etme hakkini bu görüslere çocugun yasi olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek suretiyle tanirlar.
2.Bu amaçla, çocugu etkileyen herhangi bir adli veya idari kovusturmada çocugun yada dogrudan dogruya veya bir temsilci yada uygun bir makam yoluyla dinlenilmesi firsati, ulusal yasanin usule iliskin kurallarina uygun olarak çocuga, özellikle saglanacaktir.
Madde 13: 1.Çocuk, düsüncesini özgürce açiklama hakkina sahiptir; bu hak, ülke sinirlari ile bagli olmaksizin; yazili, sözlü, basili, sanatsal biçimde veya çocugun seçecegi baska bir araçla her türlü haber ve düsüncelerin arastirilmasi, elde edilmesi ve verilmesi özgürlügünü içerir.
2.Bu hakkin kullanilmasi yalnizca;
a) Baskasinin haklarina ve itibarina saygi,
b) Milli güvenligin, kamu düzeninin, kamu sagligi ve ahlakinin korunmasi nedenleriyle ve kanun tarafindan öngörülme ve gerekli olmak kaydiyla yapilan sinirlamalara konu olabilir.
Madde 14: 1.Taraf Devletler, çocugun düsünce, vicdan ve din özgürlükleri hakkina saygi gösterirler.
2. Taraf Devletler, ana-babanin ve gerekiyorsa yasal vasilerin; çocugun yeteneklerinin gelismesiyle bagdasir biçimde haklarinin kullanilmasinda çocuga yol gösterme konusundaki hak ve ödevlerine saygi gösterirler.
3. Bir kimsenin dinini ve inançlarini açiklama özgürlügü kanunla öngörülmek ve gerekli olmak kaydiyla yalnizca kamu güvenligi, düzeni, saglik yada ahlaki yada baskalarinin temel haklari ve özgürlüklerini korumak gibi amaçlarla sinirlandirabilir.
Madde 15: 1. Taraf Devletler, çocugun dernek kurma ve baris içinde toplanma özgürlüklerine iliskin haklarini kabul ederler.
2. Bu haklarin kullanilmasi, ancak yasayla zorunlu kilinan ve demokratik bir toplumda gerekli olan ulusal güvenlik, kamu güvenligi, kamu düzeni yararina olarak yada kamu sagligi ve ahlakin yada baskalarinin hak ve özgürlüklerinin korunmasi amaçlariyla yapilan sinirlamalardan baskalariyla kisitlandirilamaz.
Madde 16: 1.Hiçbir çocugun özel yasantisina, aile, konut iletisimine keyfi yada haksiz bir biçimde müdahale yapilamayacagi gibi, onur ve itibarina da haksiz olarak saldirilamaz.
2.Çocugun bu tür müdahale ve saldirilara karsi yasa tarafindan korunmaya hakki vardir.
Madde 17: Taraf Devletler, kitle iletisim araçlarinin önemini kabul ederek çocugun; özellikle toplumsal, ruhsal ve ahlaki esenligi ile bedensel ve zihinsel sagligini gelistirmeye yönelik çesitli ulusal ve uluslar arasi kaynaklardan bilgi ve belge edinmesini saglarlar. Bu amaçla Taraf Devletler;
a) Kitle iletisim araçlarini çocuk bakimindan toplumsal ve kültürel yarari olan ve 29. maddenin ruhuna uygun bilgi ve belgeyi yaymak için tesvik ederler;
b) Çesitli kültürel, ulusal ve uluslar arasi kaynaklardan gelen bu türden bilgi ve belgelerin üretimi, degisimi ve yayimi amaciyla uluslar arasi isbirligini tesvik ederler;
c) Çocuk kitaplarinin üretimini ve yayimlanmasini tesvik ederler;
d) Kitle iletisim araçlarini azinlik grubu veya bir yerli ahaliye mensup çocuklarin dil gereksinimlerine özel önem göstermeleri konusunda tesvik ederler;
e) 13. ve 18. maddelerde yer alan kurallar göz önünde tutularak çocugun esenligine zarar verebilecek bilgi ve belgelere karsi korunmasi için yönlendirici ilkeler gelistirilmesini tesvik ederler.
Madde 18: 1.Taraf Devletler, çocugun yetistirilmesinde ve gelismesinin saglanmasinda ana-babanin birlikte sorumluluk tasidiklari ilkesinin taninmasi için her türlü çabayi gösterirler. Çocugun yetistirilmesi ve gelistirilmesi sorumlulugu ilk önce ana-babaya yada durum gerektiriyorsa yasal vasilere düser. Bu kisiler her seyden önce çocugun yüksek yararini göz önünde tutarak hareket ederler.
2. Bu Sözlesmede belirtilen haklarin güvence altina alinmasi ve gelistirilmesi için Taraf Devletler, çocugun yetistirilmesi konusundaki sorumluluklarini kullanmada ana-baba ve yasal vasilerin durumlarina uygun yardim yapar ve çocuklarin bakimi ile görevli kuruluslarin, faaliyetlerin ve hizmetlerin gelistirilmesini saglarlar.
3.Taraf Devletler, çalisan ana-babanin, çocuk bakim hizmet ve tesislerden, çocuklarinin da bu hizmet ve tesislerden yararlanma hakkini saglamak için uygun olan her türlü önlemi alirlar.
Madde 19: 1. Bu Sözlesmeye Taraf Devletler, çocugun ana-babasinin yada onlardan yalnizca birinin, yasal vasi veya vasilerinin yada bakimini üstlenen herhangi bir kisinin yaninda iken bedensel veya zihinsel saldiri, siddet veya suistimale, ihmal yada ihmalkar muameleye, irza geçme dahil her türlü istismar ve kötü muameleye karsi korunmasi için; yasal, idari, toplumsal, egitsel bütün önlemleri alirlar.
2. Bu tür koruyucu önlemler; burada tanimlanmis olan çocuklara kötü muamele olaylarinin önlenmesi, belirlenmesi, bildirilmesi, yetkili makama havale edilmesi, sorusturulmasi, tedavisi ve izlenmesi için gerekli baskaca yöntemleri ve uygun oldugu takdirde adliyenin ise el koymasi oldugu kadar durumun gereklerine göre çocuga ve onun bakimini üstlenen kisilere, gereken destegi saglamak amaci ile sosyal programlarin düzenlenmesi için etkin usulleri de içermelidir.
Madde 20: 1. Geçici veya sürekli olarak aile çevresinden yoksun kalan veya kendi yararina olarak bu ortanda birakilmasi kabul edilmeyen her çocuk, Devletten özel koruma ve yardim görme hakkina sahip olacaktir.
2.Taraf Devletler bu durumdaki bir çocuk için kendi ulusal yasalarina göre, uygun olan bakimi saglayacaklardir.
3. Bu tür bakim, baskaca benzerleri yaninda, bakici aile yanina verme, Islam Hukukunda kefalet, evlat edinme yada gerekiyorsa çocuk bakimi amaci güden uygun kuruluslara yerlestirmeyi de içerir. Çözümler düsünülürken, çocugun yetistirilmesinde sürekliligin korunmasina ve çocugun etnik, dinsel, kültürel ve dil kimligine gereken saygi gösterilecektir.
Madde 21: Evlat edinme sistemini kabul eden ve/veya buna izin veren Taraf Devletler, çocugun en yüksek yararlarinin temel düsünce oldugunu kabul edecek ve asagidaki ilkeleri gerçeklestireceklerdir:
a) Bir çocugun evlat edinilmesine ancak yetkili makam karar verir. Bu makam uygulanabilir yasa ve usullere göre ve güvenilir tüm bilgilerin isiginda; çocugun, ana-babasi, yakinlari ve yasal vasisinse göre durumunu göz önüne alarak ve gereken durumlarda tüm ilgililerle yapilacak görüsme sonucu onlarin da evlat edinme konusundaki onaylarini alma zorunluluguna uyarak kararini verir.
b) Çocugun kendi ülkesinde elverisli biçimde bakilmasi mümkün olmadigi veya evlat edinecek veya yanina yerlestirilecek aile bulunmadigi takdirde, ülkelerarasi evlat edinmenin çocuk bakimindan uygun bir çözüm oldugunu kabul ederler.
c) Baska bir ülkede evlat edinilmesi düsünülen çocugun kendi ülkesinde mevcut evlat edinme durumuyla esdeger olan güvence ve ölçülerden yararlanmasini saglarlar.
d) Ülkelerarasi evlat edinmede, yerlestirilmenin ilgililer bakimindan yasadisi para kazanma konusu olmamasi için gereken bütün önlemeleri alirlar.
e) Bu maddedeki amaçlari, uygun oldugu ölçüde, ikili yada çok tarafli düzenleme veya anlasmalarla tesvik ederler ve bu çerçevede, çocugun baska bir ülkede yerlestirilmesinin yetkili makam veya organlar tarafindan yürütülmesini güvenceye almak için çaba gösterirler.
Madde 22: 1. Taraf Devletler, ister tek basina olsun isterse ana babasi veya herhangi bir baska kimse ile birlikte bulunsun, mülteci statüsü kazanmaya çalisan yada uluslar arasi veya iç hukuk kural ve usulleri uyarinca mülteci sayilan bir çocugun, bu Sözlesmede ve insan haklarina veya insani konulara iliskin ve söz konusu Devletlerin taraf olduklari diger Uluslar arasi sözlesmelerde taninan ve bu duruma uygulanabilir nitelikte bulunan haklari kullanmasi amaciyla koruma ve insani yardimdan yararlanmasi için gerekli bütün önlemleri alirlar.
2.Bu nedenle, Taraf Devletler, uygun gördükleri ölçüde, Birlesmis Milletler Teskilati ve onunla isbirligi yapan hükümetler arasi ve hükümet disi yetkili baska kuruluslarla bu durumda olan bir çocugu korumak, ona yardim etmek, herhangi bir mülteci çocugun ailesi ile yeniden bir araya gelebilmesi için ana-babasi veya ailesinin baska üyeleri hakkinda bilgi toplamak amaciyla isbirliginde bulunurlar. Herhangi bir nedenle kendi aile çevresinden sürekli yada geçici olarak ayri düsmüs bir çocuga bu Sözlesmeye göre taninan koruma, ayni esaslar içinde, ana-babasi yada ailesinin baskaca üyelerinden hiçbirisi bulunamayan çocuga da taninacaktir.
Madde 23: 1. Taraf Devletler, zihinsel yada bedensel özürlü çocuklarin sayginliklarini güvence altina alan, özgüvenlerini gelistiren ve toplumsal yasama etkin biçimde katilmasini kolaylastiran sartlar altinda eksiksiz bir yasama sahip olmalarini kabul ederler.
2. Taraf Devletler, özürlü çocuklarin özel bakimdan yarari kaynaklarin yeterliligi ölçüsünde ve yapilan basvuru üzerine, yardimdan yararlanabilecek durumda olan çocuga ve onun bakimindan sorumlu olanlara, çocugun durumu ve ana-babasinin veya çocuga bakanlarin içinde bulunduklari kosullara uygun düsecek yardimin yapilmasini tesvik ve taahhüt ederler.
3.Özürlü çocugun, özel bakima gereksinimi oldugu bilincinden hareketle bu maddenin 2. fikrasi uyarinca yapilmasi öngörülen yardim, çocugun ana-babasinin yada çocuga bakanlarin parasal (mali) durumlari göz önüne alinarak, olanaklar ölçüsünde ücretsiz saglanir. Bu yardim; özürlü çocugun egitimi, meslek egitimi, tibbi bakim hizmetleri, rehabilitasyon hizmetleri, bir iste çalisabilecek duruma getirme hazirlik programlari ve dinlenme/eglenme olanaklarindan etkin olarak yararlanmasini saglamak üzere düzenlenir ve çocugun en eksiksiz biçimde toplumla bütünlesmesi yaninda, kültürel ve ruhsal yönü dahil bireysel gelismesini gerçeklestirme amacini güder.
4.Taraf Devletler, uluslar arasi isbirligi ruhu içinde, özürlü çocuklarin koruyucu sihhi bakimi, tibbi, psikolojik ve islevsel tedavileri alanlarina iliskin gerekli bilgilerin alisverisi yaninda, rehabilitasyon, egitim ve mesleki egitim hizmetlerine iliskin yöntemlerin bilgilerini de içerecek sekilde ve Taraf Devletlerin bu alandaki güçlerini anlatislarini gelistirmek ve deneyimlerini zenginlestirmek amaciyla bilgi dagitimini ve bu bilgiden yararlanmayi tesvik ederler. Bu bakimdan, gelismekte olan ülkelerin gereksinimleri, özellikle göz önüne alinir.
Madde 24: 1.Taraf Devletler, çocugun olabilecek en iyi saglik düzeyine kavusma, tibbi bakim ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluslardan yararlanma hakkini tanirlar. Taraf Devletler, hiçbir çocugun bu tür tibbi bakim hizmetlerinden yararlanma hakkindan yoksun birakilmamasini güvence altina almak için çaba gösterirler.
2.Taraf Devletler, bu hakkin tam olarak uygulanmasini takip ederler ve özellikle:
a) Bebek ve çocuk ölüm oranlarinin düsürülmesi;
b) Bütün çocuklara gerekli tibbi yardimin ve tibbi bakimin; temel saglik hizmetlerinin gelistirilmesine önem verilerek saglanmasi;
c) Temel saglik hizmetleri çerçevesinde ve baska olanaklarin yani sira, kolayca bulunabilen tekniklerin kullanilmasi ve besleyici yiyecekler ve temiz içme suyu saglanmasi yoluyla ve çevre kirlenmesinin tehlike ve zararlarini göz önüne alarak, hastalik ve yetersiz beslenmeye karsi mücadele edilmesi;
d) Anneye dogum öncesi ve sonrasi uygun bakimin saglanmasi;
e) Bütün toplum kesimlerinin özellikle ana-babalar ve çocuklarin, çocuk sagligi ve beslenmesi, anne sütü ile beslenmenin yararlari, toplum ve çevre sagligi ve kazalarin önlenmesi konusunda temel bilgileri elde etmeleri ve bu bilgileri kullanmalarina yardimci olunmasi;
f) Koruyucu saglik bakimlarinin, ana-babaya rehberligini, aile planlamasi egitimi ve hizmetlerinin gelistirilmesi; amaçlariyla uygun önlemleri alirlar.
3.Taraf Devletler, çocuklarin sagligi için zararli geleneksel uygulamalarin kaldirilmasi amaciyla uygun ve etkili her türlü önlemi alirlar.
4. Taraf Devletler, bu maddede taninan hakkin tam olarak gerçeklestirilmesini tedricen saglamak amaciyla uluslar arasi isbirliginin gelistirilmesi ve tesviki konusunda karsilikli olarak söz verirler. Bu konuda gelismekte olan ülkelerin gereksinimleri özellikle göz önünde tutulur.
Madde 25: Taraf Devletler, yetkili makamlarca koruma ve bakim altina alma, bedensel yada ruhsal tedavi amaçlariyla hakkinda bir yerlestirme tedbiri uygulanan çocugun, gördügü tedaviyi ve yerlestirilmesine bagli diger tüm sartlari belli araliklarla gözden geçirme hakkina sahip oldugunu kabul ederler.
Madde 26: 1. Taraf Devletler, her çocugun, sosyal sigorta dahil, sosyal güvenlikten yararlanma hakkini tanir ve bu hakkin tam olarak gerçeklesmesini saglamak için ulusal hukuklarina uygun, gerekli önlemleri alirlar.
2.Sosyal Güvenlik, çocugun ve çocugun bakimindan sorumlu olanlarin kaynaklari ve kosullari göz önüne alinarak ve çocuk tarafindan yada onun adina yapilan sosyal güvenlikten yararlanma basvurusuna iliskin baskaca durumlar da göz önünde tutulur.
Madde 27: 1. Taraf Devletler, her çocugun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal ve toplumsal gelismesini saglayacak yeterli bir hayat seviyesine hakki oldugunu kabul ederler.
2.Çocugun gelismesi için gerekli hayat sartlarinin saglanmasi sorumlulugu; sahip olduklari imkanlar ve mali güçleri çerçevesinde öncelikle çocugun ana-babasina veya çocugun bakimini üstlenen diger kisilere düser.
3.Taraf Devletler, ulusal durumlarina göre ve olanaklari ölçüsünde, ana-babaya ve çocugun bakimini üstlenen diger kisilere, çocugun bu hakkinin uygulanmasinda yardimci olmak amaciyla gerekli önlemleri alir ve gereksinim oldugu takdirde özellikle beslenme, giyim ve barinma konularinda maddi yardim ve destek programlari uygulanir.
4. Taraf Devletler, Taraf Devlet ülkesinde veya baska ülkede bulunsun; ana-babasi veya çocuga karsi mali sorumlulugu bulunan diger kisiler tarafindan, çocugun bakim giderlerinin karsilanmasini saglamak amaciyla her türlü uygun önlemi alirlar. Özellikle çocuga karsi mali sorumlulugu olan kisinin, çocugun ülkesinden baska bir ülkede yasamasi halinde, Taraf Devletler bu konuya iliskin uluslar arasi anlasmalara katilmaya veya bu tür anlasmalar aktinin yani sira baskaca uygun düzenlemelerin yapilmasini tesvik ederler.
Madde 28: 1. Taraf Devletler, çocugun egitim hakkini kabul ederler ve bu hakkin firsat esitligi temeli üzerinde tedricen gerçeklestirilmesi görüsüyle özellikle:
a) Ilkögretimi herkes için zorunlu ve parasiz hale getirirler;
b) Orta ögretim sistemlerinin genel oldugu kadar mesleki nitelikte de olmak üzere çesitli biçimlerde örgütlenmesini tesvik ederler ve bunlarin tüm çocuklara açik olmasini saglarlar ve gerekli durumlarda mali yardim yapilmasi ve ögretimi parasiz kilmak gibi uygun önlemleri alirlar;
c) Uygun bütün araçlari kullanarak, yüksek ögretimi yetenekleri dogrultusunda herkese açik hale getirirler;
d) Egitim ve meslek seçimine iliskin bilgi ve rehberligi bütün çocuklar için elde edilir hale getirirler;
e) Okullarda düzenli biçimde devamin saglanmasi ve okulu terk etme oranlarinin düsürülmesi için önlem alirlar.
2. Taraf Devletler, okul disiplininin çocugun insan olarak tasidigi sayginlikla bagdasir biçimde ve bu sözlesmeye uygun olarak yürütülmesinin saglanmasi amaciyla gerekli olan tüm önlemleri alirlar.
3. Taraf Devletler egitim alaninda, özellikle cehaletin ve okuma- yazma bilmemenin dünyadan kaldirilmasina katkida bulunmak ve çagdas egitim yöntemlerine ve bilimsel ve teknik bilgilere sahip olunmasini kolaylastirmak amaciyla uluslar arasi isbirligini güçlendirir ve tesvik ederler. Bu konuda, gelismekte olan ülkelerin gereksinimleri özellikle göz önünde tutulur.
Madde 29: 1.Taraf Devletler çocuk egitiminin asagidaki amaçlarina yönelik olmasini kabul ederler;
a) Çocugun kisiliginin, yeteneklerinin, zihinsel ve bedensel yeteneklerinin mümkün oldugunca gelistirilmesi;
b) Insan haklarina ve temel özgürlüklere, Birlesmis Milletler antlasmasinda benimsenen ilkeler saygisinin gelistirilmesi;
c) Çocugun ana-babasina, kültürel kimligine, dil ve degerlerine, çocugun yasadigi veya geldigi mense ülkenin ulusal degerlerine ve kendisininkinden farkli uygarliklara saygisinin gelistirilmesi;
d) Çocugun anlayisi, baris, hosgörü, cinsler arasi esitlik ve ister etnik, ister dini gruplardan, isterse yerli halktan olsun, tüm insanlar arasinda dostluk ruhuyla, özgür bir toplumda, yasantiyi, sorumlulukla üstlenecek sekilde hazirlanmasi;
e) Dogal çevreye saygisinin gelistirilmesi;
2.Bu maddenin veya 28. maddenin hiçbir hükmü gerçek ve tüzel kisilerin ögretim kurumlari kurmak ve yönetmek özgürlügüne, bu maddenin 1. fikrasinda belirtilen ilkelere saygi gösterilmesi ve bu kurumlarda yapilan egitimin Devlet tarafindan konulus olan asgari kurallara uygun olmasi kosuluyla, aykiri sayilacak biçimde yorumlanmayacaktir.
Madde 30: Soya, dine yada dile dayali azinliklarin yada yerli halklarin varoldugu Devletlerde, böyle bir azinliga mensup olan yada yerli halktan olan çocuk, ait oldugu azinlik toplulugunun diger üyeleri ile birlikte kendi kültüründen yararlanma, kendi dinine inanma ve uygulama ve kendi dilini kullanma hakkindan yoksun birakilamaz.
Madde 31: 1. Taraf Devletler çocugun dinlenme, bos zaman degerlendirme, oynama ve yasina uygun eglence (etkinliklerinde) bulunma ve kültürel ve sanatsal yasama serbestçe katilma hakkini tanirlar.
2. Taraf Devletler, çocugun kültürel ve sanatsal yasama tam olarak katilma hakkini saygi duyarak tanirlar ve özendirirler ve çocuklar için, bos zamani degerlendirmeye, dinlenmeye, sanata ve kültüre iliskin (etkinlikler) konusunda uygun ve esit firsatlarin saglanmasini tesvik ederler.
Madde 32: 1. Taraf Devletler, çocugun, ekonomik sömürüye ve her türlü tehlikeli iste yada egitimine zarar verecek yada sagligi veya bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal yada toplumsal gelismesi için zararli olabilecek nitelikte çalistirilmasina karsi korunma hakkini kabul ederler.
2. Taraf Devletler, bu maddenin uygulanmaya konmasini saglamak için yasal, idari, toplumsal ve egitsel her önlemi alirlar. Bu amaçlar ve öteki uluslar arasi belgelerin ilgili hükümleri göz önünde tutularak, Taraf Devletler özellikle su önlemleri alirlar:
a) Ise kabul için bir yada birden çok asgari yas siniri tespit ederler;
b) Çalismanin saat olarak süresi ve kosullarina iliskin uygun düzenlemeleri yaparlar;
c) Bu maddenin etkili biçimde uygulanmasini saglamak için ceza veya baska uygun yaptirimlar öngörürler.
Madde 33: Taraf Devletler, çocuklarin uluslar arasi anlasmalarda tanimlandigi biçimde uyusturucu ve psikotrop maddelerin yasadisi kullanimina karsi korunmasi ve çocuklarin bu tür maddelerin yasadisi üretimi ve kaçakçiligi alaninda kullanilmasini önlemek amaciyla, yasal, sosyal ve egitsel niteliktekiler de dahil olmak üzere her türlü uygun önlemleri alirlar.
Madde 34: Taraf Devletler, çocugu, her türlü cinsel sömürüye ve cinsel suistimale karsi koruma güvencesi verirler. Bu amaçla Taraf Devletler özellikle:
a) Çocugun yasadisi bir cinsel faaliyete girismek üzere kandirilmasi veya zorlanmasini;
b) Çocugun, fuhus yada diger yasadisi cinsel faaliyette bulundurularak sömürülmesini;
c) Çocuklarin pornografik nitelikli gösterilerde ve malzemede kullanilarak sömürülmesini;
önlemek amaciyla ulusal düzeyde ve ikili ile çok tarafli iliskilerde gerekli her türlü önlemi alirlar.
Madde 35: Taraf Devletler, her ne nedenle ve hangi biçimde olursa olsun, çocuklarin kaçirilmalari, satilmalari veya fuhusa konu olmalarini önlemek için ulusal düzeyde ve ikili ve çok yanli iliskilerde gereken her türlü önlemleri alirlar.
Madde 36: Taraf Devletler, esenligine herhangi bir biçimde zarar verebilecek baska her türlü sömürüye karsi çocugu korurlar.
Madde 37: Taraf Devletler asagidaki hususlari saglarlar:
a) Hiçbir çocuk, iskence veya diger zalimce, insanlik disi veya asagilayici muamele ve cezaya tabi tutulmayacaktir. Onsekiz yasindan küçük olanlara, isledikleri suçlar nedeniyle idam cezasi verilemeyecegi gibi saliverme kosulu bulunmayan ömür boyu hapis cezasi da verilmeyecektir.
b) Hiçbir çocuk yasadisi yada keyfi biçimde özgürlügünden yoksun birakilmayacaktir. Bir çocugun tutuklanip, alikonulmasi veya hapsi yasa geregi olacak ve ancak en son basvurulacak bir önlem olarak düsünülüp, uygun olabilecek en kisa süre ile sinirli tutulacaktir.
c) Özgürlügünden yoksun birakilan her çocuga insancil biçimde ve insan kisiliginin özünde bulunan sayginlik ve kendi yasindaki kisilerin gereksinimleri göz önünde tutularak davranilacaktir. Özgürlügünden yoksun olan her çocuk, kendi yüksek yarari aksini gerektirmedikçe, özellikle yetiskinlerden ayri tutulacak ve olaganüstü durumlar disinda ailesi ile yazisma ve görüsme yoluyla iliski kurma hakkina sahip olacaktir.
d) Özgürlügünden yoksun birakilan her çocuk, kisa zamanda yasal ve uygun olan diger yardimlardan yararlanma hakkina sahip olacagi gibi özgürlügünden yoksun birakilmasinin yasaya aykiriligini bir mahkeme veya diger yetkili, bagimsiz ve tarafsiz makam önünde iddia etme ve böylesi bir islemle ilgili olarak ivedi karar verilmesini isteme hakkina sahip olacaktir.
Madde 38: 1. Taraf Devletler, silahli çatisma halinde kendilerine uygulanabilir olan uluslar arasi hukukun, çocuklari da kapsayan insani kurallarina uymak ve uyulmasini saglamak yükümlülügünü üstlenirler.
2. Taraf Devletler, onbes yasindan küçüklerin çatismalara dogrudan katilmamasi için uygun olan bütün önlemleri alirlar.
3. Taraf Devletler, özellikle onbes yasina gelmemis çocuklari askere almaktan kaçinirlar. Taraf Devletler, onbes ile onsekiz yas arasindaki çocuklarin silah altina alinmalari gereken durumlarda, önceligi yasça büyük olanlara vermek için çaba gösterirler.
4. Silahli çatismalarda sivil halkin korunmasina iliskin uluslar arasi insani hukuk kurallari tarafindan öngörülen yükümlülüklerine uygun olarak, Taraf Devletler, silahli çatismadan etkilenen çocuklara koruma ve bakim saglamak amaciyla mümkün olan her türlü önlemi alirlar.
Madde 39: Taraf Devletler, her türlü ihmal, sömürü yada suistimal, iskence yada her türlü zalimce, insanlik disi veya asagilayici muamele yada ceza uygulamasi yada silahlanma magduru olan bir çocugun, bedensel ve ruhsal bakimdan sagligina yeniden kavusmasi ve yeniden toplumla bütünlesebilmesini temin için uygun olan tüm önlemleri alirlar. Bu tür sagliga kavusturma ve toplumla bütünlestirme, çocugun sagligini, özgüveninin ve sayginligini gelistirici bir ortamda gerçeklestirilir.
Madde 40: 1. Taraf Devletler, hakkinda ceza yasasini ihlal ettigi iddia edilen ve bu nedenle itham edilen yada ihlal ettigi kabul edilen her çocugun; çocugun yasi ve yeniden topluma kazandirilmasinin ve toplumda yapici rol üstlenmesinin arzu edilir oldugu hususlari göz önünde bulundurularak, tasidigi sayginlik ve deger duygusunu gelistirecek ve baskalarinin da insan haklarina ve temel özgürlüklerine saygi duymasini pekistirecek nitelikte muamele görme hakkini kabul ederler.
2. Bu amaçla uluslar arasi belgelerin ilgili hükümleri göz önünde tutularak Taraf Devletler özellikle, sunlari saglarlar:
a) Islendigi zaman ulusal yasa uluslar arasi hukukça yasaklanmamis bir eylem yada ihmal nedeniyle hiçbir çocuk hakkinda ceza yasasini ihlal ettigi iddiasi yada ithami öne sürülemeyecegi gibi böyle bir ihlalde bulundugu da kabul edilmeyecektir.
b) Hakkinda ceza kanununu ihlal iddiasi veya ithami bulunan her çocuk asagidaki asgari güvencelere sahiptir:
1.Haklarindaki suçlama yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayilmak;
2. Haklarindaki suçlamalardan kendilerinin hemen ve dogrudan dogruya; yada uygun düsen durumlarda ana-babalari yada yasal vasileri kanali ile haberli kilinmak ve savunmalarinin hazirlanip sunulmasinda gerekli yasal yada uygun olan baska yardimdan yararlanmak;
3.Yetkili, bagimsiz ve yansiz bir makam yada mahkeme önünde adli yada baskaca uygun yardimdan yararlanarak ve özellikle çocugun yasi ve durumu göz önüne alinmak suretiyle kendisinin yüksek yararina aykiri oldugu saptanmadigi sürece, ana-babasi veya yasal vasisi de hazir bulundurularak yasaya uygun biçimde adil bir durusma ile konunun gecikmeksizin karara baglanmasinin saglanmasi;
4.Taniklik etmek yada suç ikrarinda bulunmadaki zorlanmamak; aleyhine olan taniklari sorguya çekmek veya sorguya çekmis olmak ve lehine olan taniklarin hazir bulunmasinin ve sorgulanmasinin esit kosullarda saglanmasi;
5. Ceza yasasini ihlal ettigi sonucuna varilmasi halinde, bu kararin ve bunun sonucu olarak alinan önlemlerin daha yüksek yetkili, bagimsiz ve yansiz bir makam yada mahkeme önünde yasaya uygun incelenmesi;
6. Kullanilan dili anlamamasi veya konusmamasi halinde çocugun parasiz çevirmen yardimindan yararlanmasi;
7.Kovusturmanin her asamasinda özel hayatinin gizliligine tam saygi gösterilmesine hakki olmak;
3.Taraf Devletler, hakkinda ceza yasasini ihlal ettigi iddiasi ileri sürülen, bununla itham edilen yada ihlal ettigi kabul olunan çocuk bakimindan, yalnizca ona uygulanabilir yasalarin, usullerin, onunla ilgili makam ve kuruluslarin olusturulmasini tesvik edecek ve özellikle su konularda çaba göstereceklerdir:
a) Ceza Yasasini ihlal konusunda asgari bir yas siniri belirleyerek, bu yas sinirinin altindaki çocugun ceza ehliyetinin olmadiginin kabulü;
b) Uygun bulundugu ve istenilir oldugu takdirde, insan haklari ve yasal güvencelere tam saygi gösterilmesi kosulu ile bu tür çocuklar için adli kovusturma olmaksizin önlemlerin alinmasi;
4.Koruma tedbiri, yönlendirme ve gözetim kararlari, danismanlik, sartli saliverme, bakim için yerlestirme, egitim ve meslek ögretme programlari ve diger kurumsal bakim seçenekleri gibi çesitli düzenlemelerin uygulanmasinda, çocuklara durumlari ve suçlari ile orantili ve kendi esenliklerine olacak biçimde muamele edilmesi saglanacaktir.
Madde 41: Bu sözlesmede yer alan hiçbir husus, çocuk haklarinin gerçeklestirilmesine daha çok yardimci olan ve;
a) Bir taraf Devletin yasasinda; veya
b) Bu Devlet bakimindan yürürlükte olan uluslar arasi hukukta yer alan hükümleri etkilemeyecektir.
II.KISIM
Madde 42: Taraf Devletler, Sözlesme ilke ve hükümlerinin uygun ve etkili araçlarla yetiskinler kadar çocuklar tarafindan da yaygin biçimde ögrenilmesini saglamayi taahhüt ederler.
Madde 43: 1. Taraf Devletlerin bu sözlesme ile üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirme konusunda kaydettikleri ilerlemeleri incelemek amaciyla, görevleri asagida belirtilen bir Çocuk Haklari Komitesi kurulmustur.
2.Komite bu sözlesme ile hükme baglanan alanda yetenekleriyle taninmis ve yüksek ahlak sahibi on uzmandan olusur. Komite üyeleri Taraf Devletlerce kendi vatandaslari arasindan Komite üyeleri Taraf Devletlerce kendi vatandaslari arasindan ve kisisel olarak görev yapmak üzere, adil bir cografi dagilimi saglama geregi ve baslica hukuk sistemleri göz önünde tutularak seçilirler.
3.Komite üyeleri, Taraf devletlerce gösterilen kisiler listesinden gizli oyla seçilirler. Her Taraf Devlet, vatandaslari arasindan bir uzmani aday gösterebilir.
4. Komite için ilk seçim, bu Sözlesmenin yürürlüge girisini izleyen alti ay içinde yapilir.Sonraki seçimler iki yilda bir yapilir. Her seçim tarihinden en az dört ay önce, Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri, Taraf Devletleri iki ay içinde adaylarini göstermeye yazili olarak davet eder. Daha sonra Genel Sekreter böylece belirlenen kisilerden, kendilerini gösteren Taraf Devletleri de isaret ederek, alfabetik siraya göre olusturdugu bir listeyi, Taraf Devletlere bildirir.
5. Seçimler, Birlesmis Milletler Teskilati Merkezinde, Genel Sekreter tarafindan davet edilen Taraf Devletler toplantilarinda yapilir. Nisabi, Taraf Devletlerinin üçte ikisinin olusturdugu ve toplantilarda, hazir bulunan ve oy kullanan Devletlerin salt çogunlugu ile en fazla oy alan kisiler Komiteye seçilir.
6. Komite üyeleri dört yil için seçilir. Aday gösterildikleri takdirde yeniden seçilebilirler. Ilk seçimde seçilmis olan bes üyenin görevi iki yil sonra sona erer, bu bes üyenin isimleri ilk seçimden hemen sonra toplanti baskani tarafindan çekilen kura ile belirlenir.
7.Bir komite üyesinin ölmesi veya çekilmesi yada baska herhangi bir nedenle bir üyenin komitedeki görevlerini yapamaz hale gelmesi durumunda adayligini öneren Taraf Devlet, Komitenin onaylamasi kosuluyla, böylece bosalan yerdeki görev süresi doluncaya kadar, kendi vatandaslari arasindan baska bir uzman atayabilir.
8. Komite, iç tüzügünü kendisi belirler.
9.Komite, memurlarini iki yillik bir süre için seçer.
10. Komite toplantilari olagan olarak Birlesmis Milletler Teskilati Merkezinde yada Komite tarafindan belirlenecek baska uygun bir yerde yapilir. Komite olagan olarak her yil toplanir. Komite toplantilarinin süresi, gerektiginde, Genel Kurulca onaylanmak kosuluyla, bu Sözlesmeye Taraf Devletlerin bir toplantisiyla belirlenir veya degistirilir.
11.Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri gerekli maddi araçlari ve personeli bu Sözlesme ile kendisine verilen görevleri etkili biçimde görebilmesi amaciyla, komite emrine verir.
12.Bu sözlesme uyarinca olusturulan komitenin üyeleri, Genel Kurulun onayi ile, Birlesmis Milletler Teskilatinin kaynaklarindan karsilanmak üzere, Genel Kurulca saptanan sart ve kosullar çerçevesinde kararlastirilan ücreti alirlar.
Madde 44: 1. Taraf Devletler, bu sözlesmede taninan haklari yürürlüge koymak için, aldiklari önlemleri ve bu haklardan yararlanma konusunda gerçeklestirilen ilerlemeye iliskin raporlari:
a) Bu Sözlesmenin, ilgili Taraf Devlet bakimindan yürürlüge giris tarihinden baslayarak iki yil içinde,
b) Daha sonra bes yilda bir, Birlesmis Milletler Genel Sekreteri araciligi ile Komiteye sunmayi taahhüt ederler.
2. Bu madde uyarinca hazirlanan raporlarda, bu Sözlesmeye göre üstlenilen sorumluluklarin, sayet varsa, yerine getirilmesini etkileyen nedenler ve güçlükler belirtilecektir. Raporda ayrica, ilgili ülkede Sözlesmenin uygulanmasi hakkinda komiteyi etraflica aydinlatacak biçimde yeterli bilgi de bulunacaktir.
3. Komiteye etrafli bilgi içeren bir ilk rapor sunmus olan Taraf Devlet, bu maddenin 1(b) bendi geregince sunacagi sonraki raporlarinda daha önce verilmis olan temel bilgileri tekrarlamayacaktir.
4. Komite Taraf Devletlerden Sözlesmenin uygulanmasina iliskin her türlü ek bilgi isteminde bulunabilir.
5.Komite, iki yilda bir Ekonomik ve Sosyal Konsey araciligi ile Genel Kurula faaliyetleri hakkinda rapor sunar.
6.Taraf Devletler kendi raporlarinin ülkelerinde genis biçimde yayimini saglarlar.
Madde 45: Sözlesmenin etkili biçimde uygulanmasini gelistirme ve Sözlesme kapsamina giren alanda uluslar arasi isbirligini tesvik etmek amaciyla:
a) Uzmanlasmis kurumlar, UNICEF ve Birlesmis Milletler Teskilatinin öteki organlari, bu Sözlesmenin kendi yetki alanlarina iliskin olan hükümlerinin uygulanmasinin incelenmesi sirasinda, temsil edilmek hakkina sahiptirler. Komite; uzmanlasmis kurumlari, UNICEF?i ve uygun buldugu öteki yetkili kuruluslari, kendi yetki alanlarini ilgilendiren konularda uzman olarak görüs vermeye davet edebilir. Komite, uzmanlasmis kurumlari, UNICEF?i ve Birlesmis Milletler Teskilatinin öteki organlarini kendi faaliyet alanlarina iliskin kesimlerde Sözlesmenin uygulanmasi hakkinda rapor sunmaya davet edebilir;
b) Komite, uygun buldugu takdirde, Taraf Devletlerce sunulmus, bir istem içeren yada teknik danisma veya yardim ihtiyacini belirten her raporu, gerekiyorsa Komitenin bu istek veya ihtiyaca iliskin tavsiye ve gözlemlerini de ekleyerek, uzmanlasmis kurumlara, UNICEF?e ve öteki yetkili kuruluslara gönderir;
c) Komite, Genel Kurul?a Genel Sekreterden Komite adina çocuk haklarina iliskin sorunlarda incelemeler yaptirmasi istediginde bulunulmasini, tavsiye edebilir;
d) Komite, bu Sözlesmenin 44. ve 45. maddeleri uyarinca alinan bilgilere dayanarak, telkin ve genel nitelikte tavsiyelerde bulunabilir. Bu telkin ve genel nitelikteki tavsiyeler, ilgili olan her taraf devlete gönderilir ve sayet varsa, Taraf Devletlerin yorumlari ile birlikte Genel Kurulun dikkatine sunulur.
III. KISIM
Madde 46: Bu sözlesme bütün Devletlerin imzasina açiktir.
Madde 47: Bu Sözlesme onaylamaya bagli tutulmustur. Onay belgeleri Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecektir.
Madde 48: Bu sözlesme bütün Devletlerin katilmasina açik olacaktir. Katilma belgeleri Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri nezdinde tevdi edilecektir.
Madde 49: 1. Bu Sözlesme, yirminci onay yada katilma belgesinin Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri nezdinde tevdi tarihini izleyen otuzuncu gün yürürlüge girecektir.
2. Yirminci onay yada katilma belgesinin tevdiinden sonra bu Sözlesmeyi onaylayacak yada ona katilacak Devletlerin her biri için, bu Sözlesme, söz konusu Devletin onay yada katilma belgesini tevdi tarihinden sonraki otuzuncu gün yürürlüge girecektir.
Madde 50: 1. Bu Sözlesmeye Taraf herhangi bir Devlet bir degisiklik önerisinde bulunabilir ve buna iliskin metni Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri nezdinde tevdi edebilir. Genel Sekreter bunun üzerine degisiklik önerisini Taraf Devletlere, önerinin incelenmesi ve onaya konulmasi amaciyla bir Taraf Devletler Konferansi olusturulmasini isteyip istemediklerini kendisine bildirmeleri kaydiyla, iletir. Böyle bir duyuru tarihini izleyen dört ay içinde Taraf Devletlerin en az üçte biri söz konusu konferansin toplanmasindan yana olduklarini ifade ederlerse Genel Sekreter, Birlesmis Milletler Teskilati çerçevesinde bu konferansi düzenler. Konferansta hazir bulunan ve oy kullanan Taraf Devletlerin çogunlugu tarafindan kabul edilen her degisiklik, onay için Birlesmis Milletler Genel Kuruluna sunulur.
2. Bu maddenin 1. fikrasinda yer alan hükümlere uygun olarak kabul edilen bir degisiklik, Birlesmis Milletler Genel Kurulunca onaylandigi ve bu sözlesmeye Taraf Devletlerin üçte iki çogunlugu tarafindan kabul edildigi zaman yürürlüge girer.
3. Bir degisiklik yürürlüge girdigi zaman, onu kabul eden Taraf Devletler bakimindan baglayicilik tasir. Öteki taraf devletler bu sözlesme hükümleri ve daha önce kabul ettikleri her degisiklikle bagli kalirlar.
Madde 51: 1. Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri, onay yada katilma aninda yapilabilecek çekincelerin metnini alacak ve bütün devletlere bildirecektir.
2. Bu Sözlesmenin amaci ve konusu ile bagdasmayan hiçbir çekinceye izin verilmeyecektir.
3. Çekinceler, Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreterince, geri alinacagina iliskin bildirimde bulunma yoluyla her zaman geri alinabilir. Bunun üzerine Genel Sekreter, bütün Devletleri haberdar eder. Böyle bir bildirim, Genel Sekreter tarafindan alindigi tarihte islerlik kazanir.
Madde 52: Bir Taraf Devlet, bu sözlesmeyi, Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreterine verecegi yazili bildirim yoluyla feshedebilir. Fesih, bildirimin Genel Sekreter tarafindan alinmasi tarihinden bir yil sonra geçerli olur.
Madde 53: Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri, bu Sözlesmenin tevdi makami olarak belirlenmistir.
Madde 54: Ingilizce, Arapça, Çince, Ispanyolca, Fransizca ve Rusça metinleri de ayni derecede geçerli olan bu Sözlesmenin özgün metni, Birlesmis Milletler Teskilati Genel Sekreteri nezdinde tevdi edilecektir.Hükümleri tarafindan tam yetkili kilinan Temsilciler, yukaridaki kurallarin isiginda, bu Sözlesmeyi imzalamislardir.
?Ihtirazi Kayit: Türkiye Cumhuriyeti Birlesmis Milletler Çocuk Haklari Sözlesmesinin 17, 29 ve 30. maddeleri hükümlerini T.C. Anayasasi ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlasmasi hükümlerine ve ruhuna uygun olarak yorumlama hakkini sakli tutmaktadir.?
